dilluns, 23 de desembre del 2013

O povo dos Visigodos instala-se na Aquitánia

O povo dos Visigodos instala-se, depois de ter concluído o célebre tratado ou foedus com o Império, na Aquitânia, base do futuro Reino de Tolosa. Já em 419 Suevos e Vândalos asdingos lutam entre si, e só a intervenção romana (que parece confirmar a confederação entre Roma e Suevos) salva estes do aniquilamento. Os Asdingos abandonam a Gallaecia e instalam-se na Bética. Apesar de uma notória vitória sobre os Romanos em 422, os Vândalos realizam, no ano 429, a sua transferência para o Norte da África. Fica assim, de modo estável e como único povo germânico, o dos Suevos. Nas décadas seguintes, os Suevos desenvolvem uma «incontentible fiebre expansionista que les impulsó a salir de sus asentamientos de Galicia,para extender su señorío por la Lusitania, la Cartaginense y la Bética». Estava a ponto de se convertir no grande Reino germânico da Península se não fosse a batalha do rio Orbigo, perto de Astorga, que deu aos Visigodos tolosanos sob Teoderico II uma vitória total. Segundo Idácio: «regnum destructum et finitum est». Será no entanto só em 468, depois da entrega de Lisboa aos Suevos e ano da morte de Idácio, que mais uma acção punitiva dos Visigodos, desta vez a partir da sua praça forte –Mérida– que os Suevos «quedaron arrinconados en el noroeste de la Península y comenzaron a vivir una oscura existencia que durante un siglo apenas dejó rastro en las fuentes»

dimecres, 18 de desembre del 2013

Embaixadores da Lingua Galega (2013)

O curso de Lingua e Cultura Galega para estranxeiros combinará as horas nas aulas con seminarios e visitas que amosarán a quince alumnos un anaco da historia de Galicia O director, os profesores e os alumnos do curso de galego xunto á directora de Normalización Lingüística e ao reitor José María Barja.A Coruña Curiosidades intelectuais, morriña dun antepasado emigrante ou desexos de traballar en Galicia son algunhas das motivacións de alumnos como Eliana, Paolo, Eliska ou Giorgo para pasar catro semanas na Coruña en compañía doutros once estudantes para realizar o curso de Lingua e Cultura Galega para estranxeiros que organiza a Universidade. Horas lectivas na facultade de Filoloxía, seminarios e visitas a lugares como A Costa da Morte ou Santiago de Compostela romperán todo tipo de prexuízos sobre o uso do galego Unha quincena de alumnos procedentes de países como Italia, Bosnia, República Checa, Cuba, Reino Unido ou Croacia darán vida aos corredores da facultade de Filoloxía da Coruña durante as próximas catro semanas ao tempo que se familiarizan coa cultura, as xentes e a terra galega. A terceira edición do curso de Lingua e Cultura Galega para estranxeiros compaxinará as horas lectivas nas aulas con seminarios, actividades complementarias e viaxes culturais con destinos como Santiago de Compostela ou A Costa da Morte co obxectivo de mesturar o coñecemento básico do galego cun xeito de radiografía "de como somos e como vivimos os galegos", apuntou a directora de Normalización Lingüística da Universidade da Coruña, Goretti Sanmartín Rei. "Cando paseedes pola cidade igual vos parece que o galego non existe nas rúas, pero non é certo; non vos deixedes levar por primeiras impresións, porque nos barrios segue vivo", asegurou Sanmartín aos que se converterán en embaixadores da lingua unha vez volten aos seus lugares de orixe.

dilluns, 16 de desembre del 2013

A lingua galega,só para os vivos (2013)

Queremos Galego Marín anima a cidadanía a reclamar o dereito a "morrer en galego" Asistentes a unha das actividades de Queremos Galego Marín. // Gustavo Santos Se na aldea dos vivos de Galicia o galego é o idioma natural da maior parte dos seus habitantes, atopamos unha contradición na aldea dos mortos: as estatísticas manifestan ese contrasentido, xa que só unha de cada mil lápidas dos nosos cemiterios está escrita en galego, e unicamente o dous por cento das esquelas publicadas nos medios de comunicación galegos aparecen no idioma de Galicia. "Queremos Galego" anima ós marinenses a mudar esta situación. MARÍN "O galego é noso, é de todos, daqueles que o amamos e respectamos, pero incluso é mesmo daquel que o despreza, é un patrimonio herdado, un dos tesouros inmateriais do noso pobo. Tamén é do que o fala, e do que non o fala, ou do que xa non o fala, e nós os que aínda moramos na aldea dos vivos, tentamos axudar para que tamén se empregue na aldea dos mortos", expón a Asociación Queremos Galego Marín, que reivindica o uso do galego tamén no camposanto. Este colectivo razoa que é absurdo anunciar o pasamento dunha persoa nun idioma que non era o propio nas súas relacións persoais; "mais o certo é, que nos difíciles momentos da perda dun ser querido galegofalante, atopámonos cunha poderosa inercia que leva a que de xeito case automático, a lingua galega fique excluída de case todo o que ten a ver co proceso da morte en todas as súas fases e nos soportes de diverso tipo (esquelas en xornais, notas necrolóxicas en radio, epitafios en lápidas, cintas en ramos de flores e coroas, edición de tarxetas, boa parte dos ritos relixiosos -se os hai- e mesmo na inscrición oficial do falecemento e na expedición de certificados de defunción). Dende a Asociación Queremos Galego Marín, "estamos plenamente convencidas e convencidos de que esta situación non é lóxica nin normal". Este colectivo explica que o galego, idioma oral maioritario na vida, non pode ser excluído ou proscrito no proceso da morte e na súa lembranza posterior. Non é natural. Por iso convida aos marinenses a reflexionar sobre esta situación. "Facerlle a despedida en castelán a un home ou muller que amaron e se expresaron en galego é unha falla de respecto a súa verdadeira identidade", expón, e engade que sería desexábel, neste contexto, en orde á legalidade vixente, mais tamén da normalidade no uso do idioma de Galicia, a aplicación do principio de "oferta positiva", isto é, a realización en galego, de oficio, en todas as súas actuacións, "a non ser, lóxicamente, que exista vontade individual do cliente en sentido contrario, obviamente respectábel". Algunhas entidades, como a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, facilitan aos cidadáns facer estes trámites en galego, e incluso celebrar mandas testamentarias, para declarar ante o notario a vontade de que á morte do demandante, todo o que rodee o seu enterro se faga na lingua de Galicia. "Os cemiterios son un reflexo distorsionado da realidade galega", explicou o presidente desta asociación, Xosé González, ó presentar recentemente unha iniciativa para incorporar os camposantos á sociedade galega. As mandas testamentarias en galego son o dictado das derradeiras vontades ante notario, para que tódolos actos referidos á morte e os trámites civiles ou relixiosos relacionados co pasamento se desenvolvan en lingua galega si esa é a decisión da persoa. É o xeito de non arredar a realidade das parroquias de vivos das "parroquias de mortos", os camposantos.

dimecres, 27 de novembre del 2013

O Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (2013)

O Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega viu a luz nun clima de consenso que refl icte o desexo dos galegos: facer do galego a causa de todos. Ninguén comprende que a lingua sexa patrimonio dun grupo ou que alguén teña a potestade exclusiva para emitir xuízos de valor sobre as solucións a un problema complexo que afecta a todas as esferas da vida dos galegos. O novo goberno afi anzará o clima de consenso e diálogo que impulsou a redacción deste plan.As medidas que se establezan, o seu recorrido e impacto, malia contar cun impulso decidido e firme, non deben fomentar a exclusión nin o enfrontamento. A actitude da Secretaría Xeral de Política Lingüística será a de colaborar con todos os actores do proceso de normalización do galego, coas forzas políticas e os representantes dos colectivos sociais, económicos e culturais. No momento de presentar esta segunda edición do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega, a política lingüística da Xunta, por primeira vez en moitos anos.

dissabte, 16 de novembre del 2013

Patrimonio Cultural Gallego hoy.

Historia de la cultura gallegaPatrimonio Cultural GallegoCultura gallega hoy La cultura gallega hoy En la actualidad tenemos una cultura rica y viva, que parte de la tradición, pero que ha incorporado lenguajes contemporáneos. El hecho de ser el final de un Camino que ha vertebrado culturalmente Europa ha facilitado la penetración de las corrientes de arte y de pensamiento europeas a lo largo de toda la Edad Media. También florecieron los contactos con los demás países atlánticos europeos, con quien compartimos una tradición cultural y musical, en particular con los llamados ‘países celtas’. La influencia americana, llegada a través de los/las emigrantes, tuvo mucho peso a partir de la primera mitad del siglo XX. Hoy la cultura gallega se asienta sobre unas bases estables, con una industria cultural en fase de consolidación y con un dinámico movimiento cultural. Los lugares de referencia en el ámbito del arte contemporáneo son el Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC) en Santiago de Compostela, el Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO) y la Fundación Luís Seoane en A Coruña. También está en construcción la Cidade da Cultura en Santiago, un ambicioso proyecto del arquitecto neoyorquino Peter Eisenman que estará finalizado en el año 2012, aunque los dos primeros edificios se inaugurarán en 2008. Las principales instituciones oficiales en materia cultural son la Real Academia Galega, fundada en 1906 en Cuba, y el Consello da Cultura Galega, organismo que tiene como función principal asesorar al Gobierno gallego en este terreno. También han tenido una gran importancia en nuestro desarrollo cultural las tres universidades gallegas, especialmente la Universidad de Santiago de Compostela, que fue fundada en 1495.

dimecres, 13 de novembre del 2013

Galician, Garèc o Galèc...?

Galician, Garèc o Galèc? Deu temps de la conquista romana, ua etnia cèlta deu nòrd-oèst de la peninsula iberica qu'èran los gallaeci qui's van balhar lo nom tà la Galícia actuau. De gallaecus, o meslèu gallaecu(m), que proviengón los mots gallego, gallec e galèc, respectivament en castelhan, en catalan e en occitan non-gascon, tà designar los abitants de Galícia. Que cau notar, totun, qu'en gascon gallaecum non pòt balhar auta causa que garèc e en nat cas galèc. L'auta solucion qu'ei la prepausada per Pèir Morà dens lo diccionari Tot En Gascon, en hèr derivar un substantiu a partir de Galícia: galician com ac hèn lo francés (galicien, Galicien), l'italian (galiziano), l'anglés (galician, Galician), l'aleman(d) (galicisch, Galicier), etc. La solucion galician de Pèir Morà que presenta l'avantatge d'èster acceptabla per totas las varietats occitanas e non pas sonque peu gascon.

dissabte, 9 de novembre del 2013

O que é o Federalismo (2013)

Federação (do latim foedus) quer dizer pacto, alliança, que liga e obriga as duas partes contractantes. *É um contracto ou uma convenção, em virtude da qual um ou differentes chefes de familia, uma ou differentes communas, um ou differentes grupos de communas ou de Estados, se obrigam reciprocamente e egualmente, uns para com os outros, por um ou muitos objectos particulares, cujo encargo pertence exclusivamente aos delegados da federação. Por outros termos: a federação é o justo equilibrio entre os dois polos sobre os quaes se baseiam todos os systemas governamentaes, a auctoridade e a liberdade. Por auctoridade deve comprehender-se «o governo geral», composto dos delegados dos Estados federados; e por liberdade a autonomia municipal. *O federalismo, segundo Pi y Margall, é o unico systema de governo que pode conciliar os variados elementos que se encontram no meio de cada sociedade: raças, religiões, idéas, costumes, linguas, etc., e o unico systema capaz de realisar as aspirações do progresso cujo equilibrio produz a evolução pacifica e continua da humanidade. *A Federação, longe de ser uma idéa antiquada, como pretendem muitos, é, pelo contrario, uma idéa do nosso tempo, em perfeita harmonia com as aspirações dos povos modernos. Montesquieu que não pertenceu certamente nem á Antiguidade nem á Edade-Média, considerava-a como o unico systema capaz de evitar os inconvenientes das grandes e pequenas nacionalidades. *Proudhon acabou por fazer do federalismo o seu programma de governo, «aconselhando-o como a unica solução a todas as antinomias politicas, como o melhor remedio contra as usurpações do Estado e a idolatria das massas, como a mais solemne expressão da dignidade humana. É na federação das raças que repousam, n'um equilibrio indestructivel, a paz e a justiça. *Póde bem dizer-se que unificação e federação representam dois graus profundamente distinctos da sociabilidade humana: o primeiro deriva de um empirismo cego, da intervenção irracional de uma poderosa individualidade, ao passo que o segundo é a obra consciente de uma collectividade que procura, nas condições da sua propria existencia, a garantia perpetua da sua independencia. *O federalismo é a evolução social, é a tradição historica, é a lei do progresso, é a acção incessante da civilisação, é a monarchia de Carlos V, transformada n'uma Republica poderosa e indestructivel, dividida em Estados confederados; é, emfim, a alliança dos povos, elevando-se á altura da missão que teem a cumprir na vida europeia *Encravada no meio da Europa, com 2.500:000 habitantes, sem exercito permanente e sem marinha, a Suissa tem sabido impôr-se ao respeito e á consideração das outras nações, por uma administração modêlo e pela superioridade da sua constituição federal, a qual, no seu art.

dimecres, 30 d’octubre del 2013

Ernesto Guerra da Cal,oficialista institucións galegas

Sepultado entre as sombras e tocado por un raio do sol. Nesta dualidade permanece, 15 anos despois do seu pasamento, a figura do grande poeta e literato galego, peza chave e de grande influencia na española xeración do 27 e un dos vultos de maior importancia no mundo lusófono. A existir unha listaxe de vítimas da inxustiza literaria, Ernesto Guerra da Cal ouparía o primeiro lugar como padecente do esquecemento forzado, oficialista e interesado por parte das universidades e institucións galegas. As razóns son simples e coñecidas, convicción científico filolóxica e escolla lingüística. Un problema para o imperio que foi apuradamente silenciado, causando resultados devastadores para a nosa lingua, paradoxalmente abrigada hoxe sob a antuca ortográfica do español. Por fortuna, mais para vergoña nosa, só isto sucede na nosa terra, esa peza chave da luso ou galaicofonía que renega de si propia, pois por tras da brétema que hoxe cobre o país, o noso autor gozou de solemne recoñecemento mundial, sendo honrado en vida con innúmeras distincións entre as que se destacan a medalla Padre Anchieta, a chave da Cidade de Rio de Janeiro, a medalla Oskar Nobiling da Sociedade Brasileira de Língua e Literatura; a presidencia de honra do I e II Congreso Internacional daLíngua Galaico-Portuguesa organizado pola Associaçom Galega da Língua, a entrada como socio na Academia de Ciências de Lisboa e da Sociedade de Geografía, a pertenza como membro da Academia Internacional da Cultura Portuguesa ou, aínda, o nomeamento como doutor honoris causa polas universidades

dijous, 24 d’octubre del 2013

Pois no pais galego a nosa lingua é o galego (2013)

Acaso fan estudar en España o galego? Non? Pois no país galego a nosa lingua propia é o galego. Los que no se sientan gallegos ya saben donde viven los españoles y los mesetarios. Pero na nosa patria nos imos defender o noso idioma matrio prostituido durate séculos por xentes vidas de fora. Si agora están dentro de Galicia e non lle gusta a nosa cultura e costumbres, millor que vaian a tocar tonalilleras ou flamenco. Xa estamos fartos de tanto fascista vido ou abducido da meseta e é horas de que na nosa nación nos deixen falar e aprender o galego. O que non queira estudar ou aprender a lingua da nosa nación, que vaia a Castela a estudar, ou non? Eu na emigración tiven que aguantar que a miña filla tan só lle ensinaran en castelán. E por moito que lles dixen aos castelans que eu quería que a miña filla tivera a educación en galego, nin caso. A min de cativo prohibíronme falar en galego na escola, e desde logo o mestre só falaba castelán. Por que non hai escolas en España que lles obliguen aos españois a falar vasco, catalán o galego. ¿Non son idiomas oficiais españois tamén? Ou?

dilluns, 7 d’octubre del 2013

Cantars gallegs Rosalia de Castro

Adiós, ríos; adios, fontes; adios, regatos pequenos; adios, vista dos meus ollos: non sei cando nos veremos. Miña terra, miña terra, terra donde me eu criei, hortiña que quero tanto, figueiriñas que prantei, prados, ríos, arboredas, pinares que move o vento, paxariños piadores, casiña do meu contento, muíño dos castañares, noites craras de luar, campaniñas trimbadoras, da igrexiña do lugar, amoriñas das silveiras que eu lle daba ó meu amor, camiñiños antre o millo, ¡adios, para sempre adios! ¡Adios groria! ¡Adios contento! ¡Deixo a casa onde nacín, deixo a aldea que conozo por un mundo que non vin! Deixo amigos por estraños, deixo a veiga polo mar, deixo, en fin, canto ben quero... ¡Quen pudera non deixar!...

dimarts, 1 d’octubre del 2013

Poboación xuvenil.

O IGE publica hoxe a explotación da Mostra continua de vida laborais para a poboación xuvenil, con datos do ano 2011.A Mostra continua de vidas laborais (MCVL) é un conxunto de microdatos anonimizados procedentes da Seguridade Social, do Padrón municipal de habitantes e da Axencia Tributaria. *Constitúe unha mostra representativa de todas as persoas que durante o ano tiveron relación coa Seguridade Social, ben porque estiveron afiliadas en situación de alta laboral, ben porque percibiron unha prestación contributiva ou subsidio por desemprego, ou ben porque percibiron algún tipo de pensión contributiva. *A partir da MCVL do ano 2011, o IGE ven de realizar unha explotación para a poboación de entre 16 a 29 anos (ambos inclusive) residente en Galicia. Os obxectivos desta explotación son: clasificar a poboación de referencia segundo a súa relación coa Seguridade Social en 2011 (traballadores, parados, pensionistas, etc.), estudar as características do emprego da poboación nova (temporalidade, parcialidade, pluriemprego,tempo de traballo, etc.), analizar as características do primeiro emprego, facilitar información sobre a estabilidade laboral, e analizar os salarios e as bases de cotización da poboación nova.

dilluns, 23 de setembre del 2013

Dia Internacional del/de la Docent 5 octubre 2013

El dia 5 d’octubre és la Diada Internacional de l’Educació. *Els seus organitzadors i les seves organitzacions afiliades ja comencen a mobilitzar-se a Sitges,Catalunya i Europa singularment, perquè la veu dels mestres i dels professors i dels educadors sigui escoltada arreu del món sencer. *La UNESCO va instaurar el dia 5 d’octubre -Sant Froilan per als amics de León i Lugo- de cada any com a "Dia Mundial de les i dels Docents l’any 1994" amb la finalitat de conmemorar la signatura del Conveni de la “Recomendación OIT/UNESCO” relativa a la situació del Personal docent a tot el món l’any 1966. *La Diada Mundial de les i dels Docents (5 octubre 2010)també posa de relleu aquesta “Recomendación OIT/UNESCO” sobre la condició del Personal docent,especialment de l’Ensenyament Superior de l’any 1997. *Segons la UNESCO, el Día Mundial de les i els Docents i de l'Educació,representa un senyal inequívoc i força significatiu tant de la conciensciació com de la comprensió i l’estimació desplegats davant la vital contribució dels mestres i dels professors envers l’Educació i el Desenvolupament. *La Diada Internacional de la Educació creu afermadament i aferrissada, que el dia Mundial dels Docents n’hauria d’ésser internacionalmene reconegut i celebrat a escala mundial.La Internacional de l’Educació (IE) tambié considera que, en aquesta data del 5 d’octubre d’aniversari,tots els principis “Recomendaciones OIT/UNESCO de 1966 y 1997 deurien ésser-ne considerades amb l’objectiu d’aplicar-les en tots els països dels cinc continents (resic). De bell antuvi,són ja més 150 països que hi celebren "La Diada Mundial dels Docents" també a Catalunya.M'hi consta que els esforços de "La Internacional de l’Educació" i dels seus 348 organizacions-membres hi han col.laborat en aquest ampli recononeixement. *Any rere any la Internacional de l’Educació porta a efecte una excel.lent i brillant "Campanya de Conscienciació" sota l'objectiu de destacar les aportacions acadèmiques i educatives de la professió docent:mestres,professors,educadors i monitors escolars a més dels promotors del Moviment Inclusor i Escola Inclusiva per als estudiants amb Necessitats Educatives Especials (NEE). *La Vila de Sitges,que a través d'un Cicle de Tardor (octubre,novembre i desembre) hi celebra el Cinquanté Aniversari (1960-2010)del seu primer edifici estatal d'ensenyament,somniat i desitjat de l'any 1883 (segle XIX) a l'any 1960 (segle XX),s'hi uneix al Dia Mundial dels Docents com a homenatge als seus gairebé 250 mestres i professionals de l'Educació que van fer i encara fan escola pública i ensenyament primari a la Vila de Sitges,durant el mig segle escolar.Enhorabona!! Froilan Franco,àlies El Mestre.Sitges Ploma d'Or de les Lletres Sitgetanes-1995

dimecres, 18 de setembre del 2013

Concello da provincia de Pontevedra con major personalidade.

Concello da provincia de Pontevedra que aparece delimitado polos da Estrada, Cerdedo, A Lama e Cotobade, xunto cos do Irixo, Lalín e Beariz. Comprende trece parroquias e está dentro dunha das comarcas galegas con maior personalidade. A Terra de Montes. O concello, labrado sobre todo en materiais graníticos e gnéisicos, entra polas abas das serras occidentais galegas (Candás, Suído), con altitudes superiores aos 500 m. As súas peculiaridades climáticas derívanse da súa situación de transición entre un dominio oceánico húmido, as Rías Baixas, e o oceánico mediterráneo, que achamos unha vez pasadas as serras occidentais, nas comarcas miñotas de Ourense. É por iso que as precipitacións aumentan con respecto á costa próxima. A poboación sitúase nos vales e bocarribeiras en pequenas aldeas sen superar a densidade de 40 hab./km2. A proximidade das áreas industriais da Galicia costeira provocou un claro retroceso da poboación. En 1925 a poboación do concello era de 9.172 hab. e en 1970 só atinxía a cifra de 7.042. A Terra de Montes foi o berce de grandes mestres canteiros como se pode ver nos diferentes cruceiros das freguesías. Destaca entre toda a riqueza monumental o conxunto de Acibeiro e as ruínas da fortaleza de Castro de Montes. O lugar de Forcarei, a 48 km. de Pontevedra é a capital do concello e pertence á parroquia de San Martiño de Forcarei, que conta con máis de 1.100 habitantes. A igrexa parroquial de fins do XVIII ten unha fachada neoclásica e un fermoso pináculo con cruz de ferro. A 11 km de Forcarei está Soutelo de Montes, un fermoso e crecente lugar que medra de ano a ano en habitantes e casas de moderna fasquía. Hoxe conta con máis de 350 habitantes. Alí se ergueu o monumento ao gaiteiro galego en lembranza dos ilustres músicos e gaiteiros de Soutelo e do resto de Galicia.

divendres, 6 de setembre del 2013

Pedagoga e Mestra na Estrada,Vanessa Arca Magariños

Sempre quixen que este blog teña utilidade no día a día educativo e, con certa frecuencia, veremos recursos educativos na rede de interese. Con esta finalidade, hai uns días púxenme a facer pescuda das mellores webs educativas e tópome cun dos premios de referencia a nivel estatal que analiza e valora exclusivamente blogs neste eido: o premio Espiral. Entre a amalgama de títulos en castelán e catalán vexo un polo medio que se titulaba “Os pícaros de Vane“; soupen que non podía ser outra máis ca Vanesa Arca Magariños, unha brillante profesional de educación infantil coa que comparto opositores, plantexamentos pedagóxicos, decretos, máis dunha reflexión e varios gigas de terapias colectivas. Tras facer clic no enlace, a miña satisfacción creceu ate as antípodas do insospeitado ao comprobar que, efectivamente, era ela. Vexamos qué nos recomenda… A súa concepción inicial foi mudando nos últimos anos, xa que foi medrando en forma, contido e repercusión, configurándose como unha nova canle cunha triple finalidade: permitirlle ás familias entrar no día a día da aula e mantelos informados de todas as novas, permitirlle ao alumnado ver e repasar todo o que realizamos dentro da aula e compartilo no seo familiar e, sobre todo, a min como titora, permíteme revisar continuamente o proceso de ensino- aprendizaxe e realizar as modificacións oportunas. É importante que os mestres e mestras creemos un blog no que se poida ver o noso traballo, xa é que esta una estupenda forma de comunicación con outros profesionais , permite intercambio de ideas e apertura de miras; o que pretendemos é non cometer o erro de permanecer illados no contexto da nosa aula ou no noso centro, sen mirar o que se fai no nosa contorna. En canto as familias, como xa comentei, é una boa forma de implicalos na labor que se leva a cabo nas escolas e de facelos partícipes da educación dos seus fillos, tan importante na actualidade.

diumenge, 18 d’agost del 2013

Toponímicas medievals romànicas,quanto à toponimia.

Quanto à toponímia, é especialmente frequente falar-se de «toponímia germânica», por exemplo. Na realidade não há, na Península Ibérica, praticamente nenhuma toponímia germânica, a não ser as duas fundações históricas de Recópolis e Victoriacum. O que se costuma chamar assim são denominações toponímicas medievais românicas, com empréstimos –lexicais ou onomásticos– de origem ou etimologia germânica. *Uma Saavedra é uma denominação puramente romance, baseada no empréstimo lexical sala ou sá. O topónimo,frequente, Samil (também Saamil, Samir, Salamir, Zaramil, Sanamil, Sanmir, Sanmil,Sanmiro, Samiráns, Xamirás), é o resultado de uma formação latina do tipo villa Salamiri,quer dizer com o lexema comum vila e o nome do proprietário latinizado em Salamirus. *Este nome pessoal é um nome do onomástico comum da época, sendo a sua etimologia gótica. A formação em si nada tem de «germánico».Insisto nesta distinção banal entre «germânico» e «de origem germânica» para evitar, a todo custo, especulações inúteis e falsas. *Basta citar o Prof. Piel: ele próprio contribuiu involuntariamente para esta confusão terminológica quando fala, ao referir-se à toponímia deantroponímica, de «toponímia germânica» ou «nomes de lugar, antigos e modernos, de origem visigoda», etc., especificando porém que «os topónimos portugueses de origem visigoda explicam-se portanto pela antroponímia medieval respectiva, e as conclusões históricas que dêles podemos tirar não vão além das que esta nos permite. O facto de uma localidade ter um nome de origem visigoda, não implica de maneira nenhuma que tenha sido fundada ou habitada por um godo. Indica única e exclusivamente que, em determinada época da Idade Média, esta localidade foi propriedade de um indivíduo de nome visigodo. *No seu artigo fundamental sobre «O património visigodo da língua portuguesa», de 1942, declara: É a altura de preguntarmos como se deverá explicar a grande supremacia dos nomes godos no antigo onomástico. É evidente que êles não têm valor nenhum para a identificação da nacionalidade. * Concluir do facto de um indivíduo ser portador de um nome godo, que êle é de raça goda, seria tão absurdo como se um historiador, num futuro longínquo,quisesse demonstrar que os portugueses do século XX eram judeus, baseando-se na observação de os nomes mais freqüentes desta época serem Manuel e Maria…!

dijous, 15 d’agost del 2013

Ós clientes de Ponte Vella gústalles a Lingua galega.

Ós clientes do Ponte Vella gústalles a lingua galega As persoas que onte percorreron o centro comercial Ponte Vella (Ourense) tiveron oportunidade de amosar o seu gusto pola lingua galega con diferentes carteis promocionais e inmortalizalo nunha fotografía, gracias á actividade organizada polo departamento de Normalización Lingüística do Concello co gallo do Día da Lingua Materna, celebrado o pasado 21 de febreiro. Foron moitos, grandes e pequenos, os que se animaron a escoller entre mensaxes como 'Gústame que se faga xustiza co galego', 'Gústame que o leite poña que é 100% galego' ou 'Gústame que che guste a miña lingua', entre moitas outras propostas.

diumenge, 11 d’agost del 2013

A desaparicion do Xornal Galicia Hoxe...!

A actualidade manda. E por iso, fago unha miniparéntese no meu descanso obrigado de A Lareira Máxica e do mundo de internet do que levo desconectado desde o pasado día 10 de xuño para publicar un artigo que nunca me gustaría ter publicado, ou polo menos coa urxencia e motivo que o vou facer. Hoxe, case sen querer, entereime dunha noticia da que, de poder escoller, non querería que nunca se tivese producido: a desaparición do xornal Galicia Hoxe que mañán sacará á rúa o seu último número, o derradeiro, o último. Galicia Hoxe (17 maio 2003- 28 de xuño 2011) é o único xornal diario (tódolos días da semana) escrito enteiramente en galego. En realidade, non é senón a continuación do primeiro xornal diario escrito 100% en galego: O Correo Galego (5 de xaneiro 1994 - 16 de maio 2003) e ambos pertencentes a Editorial Compostela, empresa editora do seu irmán maior: El Correo Gallego. Pódese dicir que Galicia Hoxe foi unha refundación de O Correo Galego. Tanto nun coma noutro o factor subvención era a base primordial dos seus ingresos. O recadado nos quioskos non pasaban de ser ingresos casi simbólico ó lado das subvención públicas da Xunta de Galicia -sobre todo- e dos ingresos por publicidade (unha esquela tiña prioridade e se había que maquetar e refacer a páxina de deportes, pois alá, o primeiro é o primeiro...Brrr que rabia daba logo de que che cadrarán, por fin, titulares e líneas) A noticia de por sí mala, para min é todavía máis por diversos motivos persoais: gústame o galego, son xornalista e traballei en O Correo Galego durante un ano. Foi o primeiro xornal no que traballei e no que entrei so uns días despois de ter rematado as miñas prácticas en Radio Voz Vigo. Supoñía pasar de radio á prensa, medios completamente distintos. A nova do nacemento de O Correo Galego sóubena a través do meu amigo e outrora profesor Xosé Amancio Liñares Giraut, en xaneiro de 1994. Que me diría a min que anos máis tarde, sería un dos membros da súa redacción...

dijous, 8 d’agost del 2013

Qui més està patint la imposició del gallec són els nens

La llengua gallega mai no fou discriminada. El poble gallec va elegir voluntàriament el castellà buscant el seu benestar. Els gallecs adoptaren de manera natural el castellà perquè varen veure que els obria més possibilitats de futur que el gallec. (Per respondre aquesta qüestió ens ofereixen tot un seguit de normes i lleis que, secularment, s'han dictat contra la llengua gallega).



Hi ha un clam a Galícia per retornar al "sentit comú" i situar el castellà en el lloc que li correspon històricament. (Aquest argument el feien servir tots aquells qui es van oposar a una certa recuperació del gallec en àmbits com l'educació, per exemple, durant l'època en què no va governar el PP).



Mentides sobre societat i identitat



El castellà és tan llengua pròpia de Galícia com el gallec perquè és la llengua dels gallecs que parlen castellà.

No són els territoris els que tenen llengües. ni les llengües les que tenen els territoris; són els ciutadans els que tenen llengües i territoris.

Els qui no som parlants del gallec no tenim la responsabilitat de mantenir-lo i parlar-lo. Que es moguin el que vulguin parlar-lo però no a càrrec nostra.

Quan una persona se'ns dirigeix en castellà, els gallegoparlants hem de canviar de llengua i respondre en la llengua del nostre interlocutor.

Volem una Galícia bilingüe, encara que no tothom estigui capacitat per ser bilingüe.

Galícia és bilingüe perquè la majoria dels seus habitants poden parlar dues llengües; una altra cosa és que decideixin usar lliurement, sempre o quasi sempre, una d'elles.

No em sento menys gallec perquè no parlo gallec. Parlant castellà sóc tan gallec com qualsevol que parli gallec.

La identitat de la nostra societat no es basa en els conceptes de terra i llengua.

La cohesió social es basa en què cada ciutadà pot elegir la llengua que més li agradi o li convingui.

Qui més està patint la imposició del gallec són els immigrants i els nens.

El paradoxal és que, en un hipotètic estat independent gallec, amb la Carta Europea de les Llengües Regionals i Minoritàries a la mà, s'hauria de garantir l'ensenyament en espanyol per als parlants d'aquesta llengua.

En els centres educatius gallecs s'anima a l'alumnat a traduir al gallec els seus noms i cognoms. (De fet, es tractava d'una campanya feta a la Universitat de Vigo, i no entre menors, on s'anima a alumnat, professorat, personal no docent a galleguitzar els seus noms i cognoms -profundament castellanitzats arran del registre civil: Feijoo escrit correctament és Feixoo, per exemple).





diumenge, 4 d’agost del 2013

As Festes de l'Enzina a Ponferrada:Galicia regala libros en galego

Un año más, por razón de la celebración del Día das Letras Galegas, dedicado en esta ocasión al poeta de O Courel, Uxío Novoneira, el colectivo cultural Fala Ceibe do Bierzo ha realizado varias donaciones de libros en lengua gallega a dos bibliotecas de la región.

En este caso se ha entregado un lote de libros de balde a la Casa de las Gentes del municipio de Balboa, para que este nuevo centro cultural pueda contar con un espacio dedicado a la cultura gallego-berciana. La donación de libros se ha hecho previa aceptación por parte de su alcalde José Manuel Gutiérrez Monteserín. La otra caja de libros se ha depositado en la Casa de la Cultura del Ayuntamiento de Ponferrada. Este centro cultural recibe todos los años los correspondientes libros en gallego. Esta biblioteca tiene ya numerosos libros en la lengua de Rosalía de Castro porque cuenta con el mayor número de lectores de Ponferrada y por su carácter comarcal en El Bierzo. Recordamos que también la cercana Escuela de Idiomas tiene una amplia biblioteca de libros en gallego.

En esta ocasión los libros donados son principalmente de la Editorial Xerais de la ciudad de Vigo. La mayoría de los ejemplares pertenecen a las colecciones de Fóra de xogo (para el público juvenil), Merlín (infantil), Narrativa (adultos), Crónica y Ensayo. Otros ejemplares se refieren a cursos de aprendizaje del idioma gallego, informática, Alfonso Castelao, gastronomía y demás.

Por último recordar que el colectivo Fala Ceibe, gracias a estas donaciones de carácter anual, ha posibilitado que diversas bibliotecas públicas de la región de El Bierzo tengan secciones de libros en lengua gallega. En los años anteriores entregamos lotes de libros de balde a las bibliotecas municipales de Ponferrada, Villafranca del Bierzo, Cacabelos, Bembibre, Cabañas Raras, Carracedelo, Toral de los Vados, Veiga de Valcarce y el bibliobús de la Diputación de León. Esperamos que los concejales de cultura de los ayuntamientos tomen conciencia de la necesidad que hay de abastecer con nuevos libros en lengua gallega las bibliotecas municipales para seguir fomentando la cultura gallego-berciana.

dimarts, 16 de juliol del 2013

Primeiro pastor da lingua galega (1938)

A estirpe dos escritores que acaban sendo parte dunha lingua non precisa máis que dunha referencia no lexicón dos deuses.

*Xa se encarregou Borges, en comandita con Kafka, de arranxalo así na biblioteca da eternidade: os que van ter anaquel propio non precisan de máis nada, porque non hai erro posible. Cunha entrada basta. Tamén é así no Antigo Reino de Galicia, nun reconto a voa pluma: dende Rosalía a Novoneyra, pasando por Curros, Pondal, Manoel-Antonio, Castelao, Celso Emilio e Cunqueiro. Por moito que non se queira recoñecer a súa mestría e maxisterio, Ferrín é o meirande escritor galego vivo.

*Se ao falar por exemplo de Cela, nos seus antípodes políticos, calquera nomearía a Pascual Duarte, La colmena e Viaje a la Alcarria (con iso chega para unha leira no porvir), de Ferrín abondaría con tres fitos para facer a biografía de quen sabe convocar as palabras para que digan o que hai e o que non, para decir e calar nos intersticios da sintaxe (que é a marca dunha alma que pensa con palabras): Con pólvora e mangolias, Percival e outras historias e Antón e os inocentes.

*Naceu en Ourense nun ano triste: 1938. Con Celanova, Pontevedra, Santiago, Madrid, Oxford, Lugo, Canarias e —desde 1955— Vigo, son as suas xeografías físicas. Non tiven a sorte do meu ex compañeiro en Montecastelo, Reixa, de ter a Ferrín como profesor de literatura. Porque non fun ao Instituto Santa Irene, nas Travesas, onde sentaba cátedra estética e política.

*Demorei moito en termos a primeira conversa morna, pero a máis de todas conteceu hai ben pouco e nun espazo tan insólito como o estaleiro do meu pai na Avenida de Beiramar, en Bouzas. Son moitos —confeso que eu tamén— os que ao referirse a Ferrín (tamén bautizado Xosé Luis Méndez) darán nun lugar común: o máis dotado escritor galego practicou ideas políticas extremadas.

Fundador de movementos como Brais Pinto e partidos como a Unión do Povo Galego, pasou pola cadea en tempos de Franco e (por«tenencia ilícita de armas») na democracia. É Ferrín un nacionalista galego que endexamáis arrenegou das súas conviccións e as levou ate o Fisterra da Constitución española e máis alá, con cativo eco electoral cando tentou no ganapán dun tal d’Hont.

*Arredado do noroeste e das súas liortas, quero pensar que non houbo reticencias cando foi elixido presidente da Real Academia Galega, un posto que, para un dos máis requintados lectores, críticos e coñecedores da literatura do país, estaba agardando por él.






dijous, 11 de juliol del 2013

È neste cntexto que o Nacionalismo espanhol move ficha...!

A defesa da língua galega, a sua dignificaçom, o seu uso e ensino, foi reprimida secularmente, sobremaneira durante os anos da ditadura franquista e nos da chamada transición, e essa repressom trouxo despedimentos laborais, especialmente de mestres/as e professores/as, humilhaçons e outro tipo de degradaçons para com os seus utentes e o que é fundamental; um complexo maqueiavélico de muitos galegos e galegas que derivou numha desgraça de diglóssia, e que colocou à nossa língua o estatus de nom oficial, inferior e folclórica. Após a aprovaçom do Estatuto de Autonomia do ano 1981, que dava cooficialidade à língua galega, as cousas nom mudaram muito para melhor. E apesar de que na teoria se legalizava a sua defesa, ensino e promoçom, esta legalidade era vulnerada amplamente por muitos de aqueles políticos e tecnócratas que deram o apoio para a sua aprovaçom, nomeadamente dos partidos espanhóis PP e PSOE, ambos com poder legislativo e executivo no ámbito estatal e autonómico.



Foi a pressom do Povo organizado a que logrou pequenos avanços nos anos a seguir, primeiramente coa aprovaçom da Lei de Normalizaçom Lingüística do Idioma Galego por consenso no governo de Fraga Iribarne, lei que, con todo, nom foi desenvolvida e que continuou sendo vulnerada, com especial incidência no ámbito do ensino. Após este primeiro passo veu outro passinho, foi o que supuxo a aprovaçom do decreto que desenvolvesse a Lei de Normalizaçom Lingüística por parte do governo bipartito PSOE-BNG. Ainda que este plano nom foi executado plenamente e continuou mesmo a vulneraçom da própria lei de normalizaçom lingüística, a partir desse momento plantejou-se um ponto de inflexom que realmente promovesse e legislasse em prol da normalizaçom do nosso idioma. É neste contexto que o nacionalismo espanhol move ficha, se até agora nom lhe preocupava em excesso a ameaça da normalizaçom lingüística por precisamente esta ser umha lei de segunda que nom fazia falta cumprir, e porque a realidade social do nosso Povo garantia a sua subalternidade frente à supremacia do castelhano, agora fai-se-lhe necessário combater política e socialmente esta tendência normalizadora. É neste momento que o nacionalismo espanhol guiado polas teses da organizaçom fascista e ultraliberal FAES, e com apoio velado do PP, organiza grupos e associaçons para obstaculizar e condicionar hipocritamente, e através da mentira, a falsidade e a insubmissom à lei e ao decreto que a desenvolve, esse processo de normalizaçom lingüística. Destaca-se neste movimento a associaçom Galicia Bilingüe, que em plena sintonia coa repressom espanhola promove processos judiciais contra aqueles e aquelas que desmascaram as suas teses e intençons. A resposta institucional e política dos que conformam o governo bipartido é timorata ou nula e outra vez o nosso Povo organizado é quem volta sair à rua em defesa da nossa língua, e em defesa da normalizaçom lingüística, e nese contexto, em defesa da Lei.



diumenge, 7 de juliol del 2013

Catalans,bascos i gallecs i federació GALEUSKA

-Els escriptors catalans, bascos i gallecs s’uneixen per defensar la seva professió-

*Les tres associacions constitueixen la Federació Galeusca el proper 15 de juny a Poblet, coincidint amb el 25è aniversari de les trobades

*Les associacions d’escriptors en llengua catalana (AELC), èuscar (EIE) i gallega (AELG) constituiran, el proper diumenge 15 de juny, a Poblet, la Federació Galeusca, per tal que la col·laboració ja existent entre les tres entitats tingui un instrument jurídic de coordinació i acció conjunta.

*La constitució de la Federació Galeusca coincideix amb la celebració del 25è aniversari del Galeusca, una trobada anual creada per establir relacions entre els creadors literaris de les tres cultures minoritzades dins l’Estat espanyol.

* L’acte es farà a la Sala del Patronat Terradellas de Poblet (Conca de Barberà), l’indret on es van acordar les trobades, amb el Manifest de Poblet, l’any 1984. Aquesta federació és una eina que es fa imprescindible per reivindicar la professió i lluitar contra la invisibilitat social dels escriptors en les tres llengües.

*El Manifest de Poblet, doncs, continua en plena vigència, 25 anys després, perquè moltes de les seves reivindicacions continuen sense estar resoltes.L’acte de Poblet comptarà amb el parlament d’escriptors representants de cada associació: Ignasi Riera, per part de l’Associació d’Escriptors en Llengua Catalana (AELC); Xosé Estévez Rodríguez, de l’Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG);

*i Jerardo Elortza, representant l’Euskal Idazleen Elkartea (EIE), que llegirà un text de l’escriptor, lingüista i polític Txillardegi (José Luis Álvarez Enparantza), considerat una de les persones que més han influït en el nacionalisme i la cultura basca, que no hi podrà assistir per problemes de salut.

*Els presidents de la tres associacions, Guillem-Jordi Graells (AELC), Cesáreo Sánchez Iglesias (AELG) i Fito Rodríguez (EIE), explicaran les línies de futur de la nova confederació.



dimecres, 3 de juliol del 2013

A Corunha tem mar de dois lados.

*A Coruña (Galiza, Espanha) LUIS, Galiza A tua pontuação para esta página foi muito baixa, ajudas-nos a melhorar indicando o motivo da tua pontuação? Obrigado!

*Conteúdo pouco útil Design pobre.Erro na página Informação incorrecta .Irás ajudar-nos muito se descreveres o motivo da tua pontuação. Obrigado! Email (opcional)

*Email Enviar Se não se lembra da sua password em Costasur, pode introduzir o seu email e em poucos segundos receberá a sua password Não está registado? O registo em costasur é totalmente gratuito. Será o primeiro a conhecer as nossas ofertas e promoções.

*Já existe uma conta em Costasur associada a este email. O utilizador não existe ou a password é incorrecta. E-mail:: Password:: Confirmar password: Esqueceu-se da sua password?
Novo utilizador
A Coruña tem mar de dois lados


*A lindíssima parte antiga da Coruña situa-se numa península entre o porto e as praias. O seu monumento característico é a "Torre de Hércules", com mais de 2000 anos de idade.

*Também as "galierias" são de grande interesse - uns pequenos alpendres que originalmente foram construídos para secar a roupa.

*Apenas em 1588, a Coruña se tornou verdadeiramente conhecida. Tal aconteceu quando uma frota inglesa, comandada por Sir Francis Drakes atacou a Coruña, destruindo uma grande parte da cidade. Nessa ocasião, o povo da Coruña opôs forte resistência, tendo triunfado. Destacou-se Maria Pita, a mulher de um talhante, pela coragem com que soube defender-se. Assim se tornou conhecida A Coruña e, por esse motivo, foi dado o nome de Maria Pita à praça principal da cidade, havendo, ainda hoje, uma festa, que se realiza em Agosto, dedicada a ela.


*Merece a pena passear pelos vários bonitos bairros, começando no passeio marítimo, passando pelo porto, pela parte Nordeste da cidade, pela praça do Ayuntamiento e ainda pela parte situada mais a Sul, onde encontrará muitos bares, tabernas e cafés. Não se esqueça que visitar as praias

diumenge, 30 de juny del 2013

Biografia de Rosalia de Castro

Rosalía de Castro

"Mais vé que o meu corazón é unha rosa de cen follas,i é cada folla unha pena que vive apegada noutra.
("Follas Novas", 1880).

Biografía
O matrimonio de Rosalía con Murguia .Os sete fillos de Rosalía Fragmentos de cartas entre Rosalia e Murguía
Cronoloxía da familia Castro-Murguía. A morte de Rosalía Dixo de Rosalía o seu home, Manuel Murguia
a obra de rosalía.O estilo literario de Rosalía

A primeira publicación de "Cantares Gallegos".Rosalía e a "Negra Sombra".Escolma poética:
"La flor" ,1857

"A mi madre", 1862

"Cantares Gallegos", 1863 Prólogo da autora
Escolma
"Ruinas", 1866
"Follas Novas", 1880 Prólogo da autora
Escolma
"En las orillas del Sar", 1884



dijous, 27 de juny del 2013

A fiscal di estar segura que Bretón matou os seus fillos.

A fiscal di estar segura de que Bretón matou os seus fillos do xeito ''máis cruel posible''



A fiscal no xuízo contra José Bretón -acusado de matar aos seus dous fillos en Córdoba-, María Ángeles Rojas, asegurou que non ten ningunha dúbida de que o procesado matou os seus fillos da forma "máis cruel posible" e de que se inventou un "conto" para declararse inocente.

Información relacionada.A defensa de Bretón critica que se lle ''crucificase'' desde un principio

Comeza o xuízo contra José Bretón pola morte dos seus dous fillos

Rojas presentouse ante o xurado popular elixido hoxe para a vista, que se prolongará ata o 8 de xullo, e instoulles a que non se deixen influír pola repercusión mediática que tivo o caso e a que refuguen calquera idea preconcibida.

Especializada en casos de violencia no ámbito familiar, a fiscal díxolles, con todo, que non ten dúbida algunha de que José Bretón matou os seus dous fillos, Ruth e José, de 6 e 2 anos no momento dos feitos, da forma "máis cruel posible" e aproveitando que os tiña baixo a súa custodia.

E para eludir o seu delito, continuou a fiscal, queimou os nenos nunha fogueira a temperatura "altísima". "A súa historia desmontouse aos poucos", insistiu a fiscal antes de advertir aos membros do xurado de que todo o que escoiten mañá na declaración do acusado será produto dun "conto inventado por el", de pura "fantasía".

A fiscal quixo desmontar a versión da defensa, que "aínda entende" que Bretón perdeu os nenos no parque e que, a pesar das probas, cre que os ósos achados non corresponden os nenos.

María del Reposo Carrero, a avogada da acusación particular, asegurou hoxe que ten a sospeita de que o acusado tamén quería queimar a súa ex muller na pira onde supostamente queimou os pequenos.

De ''atrocidade" cualificou a avogada da nai dos nenos falecidos, Ruth e José, a morte dos pequenos, nunha intervención na que recoñeceu que lle custaba traballo imaxinar que unha persoa sexa capaz de asasinar os seus fillos. "Non é un caso dun señor preso dunha tolemia. Non é un acto dun tolo, nin un impulso, nin un arrebato, nin unha circunstancia humanamente comprensible", senón que "estamos en presenza dun monstro, dunha persoa malvada", salientou a letrada.

Segundo Carrero, a "pira funeraria", a "enorme candea alargada" que preparou na leira das Quemadillas estaba destinada tamén para a súa ex muller, á que chamou ese día tres veces por teléfono, aínda que Ruth Ortiz non colleu as chamadas

dissabte, 22 de juny del 2013

Escriptors catalans,bascos i gallecs (GALEUSCA) (2013)


-G A L E U S C A-


Xarxes socials.Envia l'articleImprimeix l'articleConverteix a PDF. L'Associació d'Escriptors en Llengua Catalana (AELC), l'Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) i l’Euskal Idazleen Elkartea (EIE) han oficialitzat avui a Poblet la constitució de la Federació Galeusca, una entitat amb la qual volen defensar llurs interessos a l'estat espanyol.

Per Lluïsa Julià, secretària de l'AELC, la Federació és un nou pas endavant: 'Durant aquests anys no hem aconseguit tenir prou pes dins la cultura de l'estat, per això necessitem un instrument de més potència'.

El 1984 les associacions d'escriptors catalans, bascos i gallecs van fundar Galeusca, una associació per estrènyer lligams entre les tres organitzacions i per defensar la literatura pròpia. Gairebé un quart de segle després les associacions han decidit constituir un instrument jurídic i d'acció conjunta, per tenir prou força davant les institucions espanyoles.

 L'acte de constitució, en un gest simbòlic, s'ha fet a Poblet, indret on les associacions van signar el Manifest de Poblet fa gairebé vint-i-cinc anys.

Hi han estat presents tots tres presidents: Guillem-Jordi Graells, de l'AELC, Cesáreo Sánchez Iglesias, de l'Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG) i Fito Rodríguez, de l’Euskal Idazleen Elkartea (EIE). I també escriptors representants de totes tres cultures: Ignasi Riera, Xosé Estévez Rodríguez i Jerardo Elortza.

La professionalització dels escriptors catalans és una problema que preocupa al món literari. Només un 5% dels escriptors en llengua catalana poden viure exclusivament d’escriure, segons l’estudi 'Escriure en català: estat de la professionalització', elaborat per l’Associació d’Escriptors en Llengua Catalana l’any 2007. La situació a Galícia i el País Basc encara és pitjor.





dimecres, 19 de juny del 2013

Estancias d'Arte e de Saudade

-Estancias d'Arte e de Saudade-


*Não me hão-de querer mal cetichistas da pátria grande e ádi pátria chica d'eu lhes dizer que o que a nós liízitanos principalmente nos surprehende, nos alvoroça e nos comove, ao percorrer essa terra de poezia e de beleza que vae do Minho ao Cantabrico, é sentirmos que ella, embdra filha adoptiva de Hespanha, é afinal portugueza de lei como as que o são.

*Oito séculos de fronteiras não conseguiram borrar as comunidades do sangue ancestral, as analogias profundas do typo étnico; e nos agregados da vida social e moral contemporânea esses variegados e complexos factores que tão fraternalmente jungem o caracter gallego ao portuguez.

*E como não seria assim, se o portuguez é em grande parte o descendente do povoador gallego que logo aos primeiros alvores da nossa indejJendencia politica radiou por todas as províncias luzitanas,desde o Minho ao Mondego, e das bracieiras do Gery, até quazi ás veigas de Thomar?

*Em todos os chronistas e historiadores da primeira infância da nossa sociedade,se pôde lêr que o principal cuidado dos.

dimecres, 12 de juny del 2013

O Romance da Urca de Sant Anton (século XVIII)


O romance da urca de Santo Antón (1777). Poesía en galego no Ferrol do século XVIII

Ramón Mariño Paz, Margarita Sánchez Yáñez, Damián Suárez Vázquez

Biblioteca Filolóxica Galega


O poema que neste libro se dá a coñecer consérvase desde data incerta no Archivo Histórico Nacional de Madrid, formando parte do Códice 1052B, un volume facticio que reúne manuscritos literarios dos séculos XVIII e XIX e que debeu de pertencer ao erudito pontevedrés Eugenio Reguera y Pardiñas (1806-1866).

Este volume recolle un romance en galego e castelán de 668 versos no que se relatan acontecementos reais que tiveron como escenario unha travesía desde A Habana ata Ferrol realizada entre abril e xullo de 1777 a bordo dunha urca de nome San Antonio (galeguizado no texto como San Antón), e mais unha función relixiosa votiva celebrada na igrexa parroquial de San Xiao de Ferrol en agosto dese mesmo ano. Trátase dunha composición de carácter satírico escrita nun ton informal na que un remitente non identificado lle relata a un seu amigo as vicisitudes da travesía e da posterior celebración relixiosa, incidindo especialmente na intervención do predicador, personaxe ao parecer ben relacionado entre a sociedade ferrolá da época.

É, por tanto, un escrito literario de carácter privado, ou polo menos de circulación restrinxida, que non estaba destinado a ser feito público. Nesta mesma modalidade creativa inscríbense algunhas outras mostras en lingua galega que son da mesma época ou un pouco posteriores, o que suxire que nestas pezas circunstanciais feitas por divertimento o uso da nosa lingua puido ser naquela época algo menos excepcional ca na creación literaria máis ambiciosa.



dissabte, 8 de juny del 2013

Sempre en Galiza per impulsar la Llengua gallega.


I els primers temps de SEMPRE EN GALIZA volia ser, si més no, un reflex del que va ser la ràdio gallega abans del juliol del 36, sobretot Radio Galiza, quan es va fer servir la ràdio per impulsar la llengua gallega, alhora que per reafirmar la identitat nacional, l'autonomisme i els valors democràtics.

Com que Buenos Aires i Montevideo, encara que són capitals de dos països diferents, l'Argentina i l'Uruguai, les dues són a la desembocadura del mar de Plata, només disten uns 160 km. amb una sola emissora quedava tot cobert. Ara bé, el fet que es triés Montevideo i no Buenos Aires per fer SEMPRE EN GALIZA es va deure a raons polítiques.

A Buenos Aires el lobby gallec era potser més important que a Montevideo, però el general Juan Domingo Perón, que en aquella època havia muntat un moviment populista, el Partit Justicialista, per governar, bé amb eleccions democràtiques bé amb la via de cop d'Estat, el cas era manar, era molt amic del general Franco i un dels seus avaladors davant la comunitat internacional. Per això, de seguida va prohibir l'ús de les llengües que no fossin el castellà en els mitjans de comunicació.

En canvi l'Uruguai en aquella època era una democràcia bastant semblant a la dels Estats Units, amb un Partido Rojo i un Partido Blanco, i com a tal va participar durant la II Guerra Mundial al costat dels aliats. I, a diferència de l'Argentina, l'any 1950 l'Uruguai encara ajudava al govern republicà a l'exili tant econòmicament com diplomàticament, sobretot a les Nacions Unides, impedint que el règim franquista entrés en l'organització internacional.

I llavors evidentment a l'hora de fer un programa radiofònic antifranquista es va fer des de Montevideo perquè al cap i a la fi arribava a la colònia de Buenos Aires. Quan al 75 va arribar la dictadura a l'Uruguai, el programa va poder seguir sense problemes.

El nucli inicial de SEMPRE EN GALIZA va comptar amb persones com Alfredo Somoza, militant d'ORGA, governador civil en funcions el juliol del 36, que va haver d'estar 11 anys vivint amagat a l'Espanya franquista fins que, amb l'ajut del consolat britànic, va passar a França, on va poder arribar el 48 a l'Uruguai. Participa durant un any a SEMPRE EN GALIZA i mort sobtadament el 51.

Un altre personatge molt important de SEMPRE EN GALIZA va ser Manuel Meilán, que comença la seva carrera política com a insumís, que es diria avui dia, i quan l'any 1922 el criden perquè vagi a la guerra del Marroc, ell s'hi nega i fuig a l'Argentina, on és el representant general del Partido Galeguista a Buenos Aires el 1931. El 1934 marxa a Montevideo i allà funda el 1936 els Comitès d'ajut a la República Espanyola, el periòdic "España republicana" i l'Organització Republicana Galega d'Axuda ao Pobo Español. També va ser un dels creadors de la revista "Galeusca", anagrama de Galícia, Euzkadi i Catalunya, i que es va publicar a Buenos Aires en castellà per part dels intel.lectuals exiliats de les tres nacions.

dijous, 6 de juny del 2013

LUAR NA LUBRE CREAT NA CIDADE DA CORUÑA


Luar na Lubre foi creado en 1985 na cidade da Coruña por Bieito Romero (aínda que dous anos antes da creación oficial do grupo se editou unha maqueta chamada Ara Solis) e foi tecendo a súa traxectoria paseniñamente no eido musical galego até que a través da súa colaboración con Mike Oldfield nunha xira no ano 1992 tivo unha grande eclosión e a consecuencia desta deuse a coñecer a público ao que non chegara antes, isto viuse acrecentado pola versión que Oldfield fixo, e publicou con grande éxito, de "O son do ar" en ''The voyager co título "The song of the sun", un tema instrumental do grupo.

Non todos os grupos poden superar un éxito de tamañas dimensións sen diluír os seus principios ou saír da situación de tan boa maneira como conseguiron eles. Na actualidade continúan a súa singradura no seu estilo e, ao tempo, experimentando con algunhas novidades.

Os instrumentos que usan son: gaita galega (e algunha que outra introdución de uilleann pipe), acordeón diatónico, violín, frautas e whistles, chelo, guitarra acústica, bouzouki, pandeireta, bohdran e percusións. O grupo tivo na súa historia catro voces femininas: nos primeiros anos Ana Espinosa, posteriormente Rosa Cedrón e a portuguesa Sara Louraço Vidal, e, por último, a súa voz actual, a coruñesa Paula Rey.

Luar na Lubre resalta a cultura galega con temas tradicionais, mais tampouco quedan fora as influencias celtas de países como Irlanda, Escocia ou a Bretaña , así como unha estreita relación coa música portuguesa, pola estima que lle teñen a José Afonso, reflectida na canción "Tu gitana", que se veu reforzada coa entrada da nova cantante.

Este grupo tamén ten conciencia e compromiso social coa actualidade, plasmada en cancións coma "Memoria da noite", que comenta as consecuencias da catástrofe do Prestige no ano 2003 nas costas galegas. Evidentemente desde 1985 o estilo e tendencias do grupo evolucionou moito, cada vez soan mellor no estudio de gravación, pero sobresaen especialmente no directo.



dimecres, 29 de maig del 2013

Mapa Sociolingüistico de Galicia i situació lingüística.

El Seminario de Sociolingüística de la Real Academia Galega ha dut a terme diferents recerques sobre la situació sociolingüística de Galícia en col·laboració amb entitats públiques des de la seva creació l’any 1990. A més del projecte ressenyat en aquest article, el Seminario de Sociolingüística de la RAG, en col·laboració amb la Dirección Xeral de Política Lingüística de la Xunta de Galicia, es va encarregar d’elaborar el Mapa ociolíngüístico de Galícia, per tal de conèixer la situació lingüística a Galícia atès que existia una manca de dades fiables sobre la vitalitat i la realitat actuals del gallec.

L’equip d’investigació del Seminari de Sociolingüística de la Real Academia Galega està format per les persones següents: Antonio Fernández Salgado, Xaquín Loredo Gutiérrez, Håkan Casares Berg, Isabel Suárez Fernández,Manuel González González, Modesto Rodríguez Neira, Agustín Dosil Maceira, José Pérez Vilariño, Arturo X.Pereiro Rozas, Eulogio Real Deus.

La preparació d’aquest estudi es va iniciar l’any 1992 i va acabar el 1996 amb la publicació de l’últim dels tres volums que integren el MSG. Es varen realitzar 38.897 entrevistes (annex 1) entre la població de més de 16 anys resident a Galícia. Es varen establir 36 sectors en funció del tamany del municipi i del percentatge de població ocupada en les diferents activitats econòmiques.

Dins de cadascun dels sectors, la mostra es va repartir de manera proporcional entre els municipis que la integraven, i es varen assignar quotes per grups d’edat i sexe. El qüestionari es componia de 148 preguntes, alguna de les quals amb subdivisions, amb la qual cosa el nombre de variables obtingudes va ser de 170. Els aspectes abordats en el qüestionari són els següents:

a) Dades d’identificació personal de l’entrevistat: nom, lloc de naixement i de residència,sexe, edat, professió, estudis, etc.
b) Competència lingüística: coneixement del gallec de l’entrevistat i de la seva família.
c) Història (socio)lingüística de l’entrevistat: llengua inicial, llengua usada en l’àmbit escolar, llengua usada pels familiars més propers, etc.
d) Usos lingüístics de l’entrevistat en diferents situacions: en l’entorn famíliar, amb els amics, a la feina, amb l’Administració, etc.

divendres, 24 de maig del 2013

Jornada dedicada a atraduçao de Libro do Desassossego

A13 de Junho de 2005 realizou-se na Universidade do Minho, poriniciativa do Centrode Estudos Humanísticos, uma jornada dedicadaàtradução do Livro do Desassossego,que reuniu vários tradutores daobra, assim como investigadores que se têm dedicado ao estudo datradução literária e/ou à obra de Fernando Pessoa.

Os textos que seseguem compreendem quer algumas das intervenções apresentadasnoseminário, quer reflexões produzidas aposteriori,como resultadodas discussões que aí ocorreram.Esta Jornada contou com depoimentos de três dos tradutores do Livro do Desassossegopara francês, inglês e espanhol – respectiva-mente Françoise Laye, Richard Zenith e Perfecto Cuadrado3–ecomintervenções sobre as traduções do Livro e sobre a poética pessoana,de Frederico Lourenço, Maria Alzira Seixo, Maria Irene Ramalho eChristine Zurbach4.Posteriormente, foram aparecendo contributospara esta reflexão, de outros investigadores, independentemente dasua participação no seminário (nomeadamente de Inês Oseki-

Depré,autora também de uma tradução francesa do Livro do Desassossego(1987) e de Rita Patrício e Isabel Cristina Mateus, investigadoras doCEHUM)5.Os textos que agora apresentamos não pretendem, assim,constituir rigorosamente as «actas» deste encontro de tradutores einvestigadores – uma vez que, por um lado, nem todas as intervenções,quer dos oradores, quer de outros investigadores participantes, fica-ram registadas, e que por outro lado, se apresentam novas reflexõesmotivadas pelo tema deste seminário. Estes textos pretendem apenasassinalar esta jornada de investigação, dando conta da diversidade e docarácter simultaneamente estimulante e inesgotável da recepção deste«não-livro», deste «livro impossível, acabado e inacabável» (EduardoLourenço).

 O objectivo central do seminário era o de reflectir sobreaexperiência de tradução de um livroque, como observa Maria AlziraSeixo (2006), contém «muito (quase tudo) do que interessa aos literá-rios» no pressuposto de que igualmente porá muitas ou quase todasasquestões que se colocam à tradução literária.Ahistória atribulada (e inacabada) da constituição e organizaçãoda obra original6,está já, à partida, genericamente ligada à questão datradução – as diferentes edições do Livro, correspondendo à progres-siva «descoberta» dos fragmentos deixados por Fernando Pessoa e aosdiferentes critérios de organização que foram sendo adoptados peloseditores da obra, criam, no conjunto, outros tantos «textos originais»que são já «textos em segunda mão», uma vez que resultam de umtrabalho deleiturae de reescrita.

DIACRÍTICA103Autores de algumas das traduções mais recentes do Livro doDesassossego.Cf.infra,Richard Zenith, «Traduzir o Livro doDesassossego: Notas para uma não--teoria»; Françoise Laye «O Livro do Desassossegode Pessoa».4Cf.infra,Maria Alzira Seixo, «Elogio da sintaxe»; Christine Zurbach, « Le Livre del’Intranquillité;dramatização do Desassossego:as vozes e os corpos do Livro».5Cf.infra,Inês Oseki-Depré, « Intranquillité ou Inquiétude?Quelques remarquessur la traduction française du Livro do Desassossegode Fernando Pessoa-BernardoSoares»; Rita Patrício, «Pessoa e o princípio da tradução»; Isabel Cristina Mateus,«Fialho de Almeida, Vicente Guedes, Bernardo Soares & C.ª: notas soltas para um livrodo desassossego».6Cf. em anexo o historial das edições e traduções do LdoD.

dijous, 23 de maig del 2013

O Correlingua que se celebra en Mondoñedo (2013)

-A Mariña A Mariña, unida pola lingua galega-


Na véspera á xornada principal dedicada este ano a Roberto Vidal Bolaño, un dos centrais será o Correlingua, en Mondoñedo nesta ocasión, baixo a coordinación de Dores Fernández Abel. Un millar de alumnos correrán pero sen carácter competitivo en defensa da lingua galega, a través dun percorrido que arrancará ás 11.00 horas da avenida de Bos Aires para chegar á Praza da Catedral. Unha vez alí, o remate do Correlingua contará coas actuacións de escolares, o actor Pepe Penabade e a cantante Lidia Botana, unha das gañadoras do concurso.

Os centros partícipes do Correlingua, de secundaria, son os IES San Rosendo de Mondoñedo, de Ribadeo, Foz, Alfoz-Valadouro, Perdouro e Monte Castelo de Burela, Illa de Sarón de Xove e María Sarmiento de Viveiro e, de infantil e primaria, os Ceip de Cervo, Martínez Otero, Fondo Nois e o Cantel de Foz, San Miguel de Reinante de Barreiros e o mindoniense Álvaro Cunqueiro.

Fan posible o Correlingua os equipos de Normalización Lingüística deses centros, máis o Concello de Mondoñedo xunto con Ourense, Vigo, Pontevedra e Lugo, a Vicepresidencia Primeira da Deputación, a Mesa pola Normalización Lingüística, a Asociación Socio-Pedagóxica Galega e CIG-Ensino.

No outro extremo da Mariña, en Ribadeo, hoxe segue a festa do galego coa presenza do monologuista Celso F. Sanmartín ás 21.00 no Teatro recreando «o cotián desde a tenrura e a retranca» en Contos que non falten e coa promoción da literatura galega a través das librarías que farán descontos e entregarán un caravel vermello e un marcapáxinas coa figura do dramaturgo. Organiza a Agrupación Cultural Francisco Lanza.

As Letras Galegas tamén son as protagonistas a través da exposición bibliográfica centrada no homenaxeado do 2013, «figura imprescindible para coñecer a dimensión do teatro galego», sinalan, que se pode ver na Biblioteca Pública de Burela, de 9 a 13 e de 17 a 20 horas. En este concello, el Anpa del Virxe do Carme ha organizado para hoy, día 16, a las 18.00 horas una obra de teatro. Será en la Casa da Cultura y actuarán alumnos del colegio. La entrada es libre.



dimarts, 21 de maig del 2013

Do expediente de queixa do Valedor (2013)

-As resolucións...-

A investigación do Valedor conclúe coa culminación do expediente de queixa. É nese momento cando o Valedor pode propoñer varias medidas
Para o suposto de que o Valedor advirta que a actuación da Administración é adecuada á legalidade pero que estime que a aplicación desa legalidade conduce a resultados inxustos, ou pouco equitativos, pode propoñer a adopción das seguintes medidas:

Suxerir á Administración pública a modificación dos actos e das resolucións daquela.

Se se chegase ao convencemento de que o cumprimento rigoroso dunha norma pode provocar situacións inxustas ou prexudiciais para os administrados, o Valedor poderá suxerir ao Parlamento ou á Administración a súa modificación.
Por outro lado, cando se trate de queixas relacionadas con servizos públicos prestados por particulares habilitados pola Administración, suposto dos concesionarios de servizos públicos, o Valedor poderá instar das autoridades administrativas competentes o exercicio das súas facultades de inspección e sanción.

Por último, cando a actuación administrativa sexa considerada incorrecta ou contraria á legalidade, poderanse formular ás autoridades e aos funcionarios da Administración Pública advertencias, recomendacións, recordatorios dos seus deberes legais e suxestións para a adopción de novas medidas. En todo caso ten de poñerse de manifesto que o Valedor nunca pode modificar ou anular actos ou resolucións administrativas.
As recomendacións formuladas polo Valedor á Administración, expoñen unha pretensión que a institución espera sexa satisfeita por parte da Administración. Pois ben, se unha vez formuladas as súas recomendacións o Valedor non obtivese resposta da Administración, ou nun prazo razoable non se producise unha actuación administrativa acorde co suxerido, neste caso o Valedor poderá poñer os antecedentes por escrito e as recomendacións efectuadas en coñecemento do titular do departamento afectado ou da máxima autoridade da Administración pública galega.

Se tampouco obtivese unha xustificación adecuada incluirá o asunto controvertido no informe anual ou especial, mencionando o nome das autoridades ou dos funcionarios que persistan en tal actitude, especialmente naqueles casos en que o Valedor considerase que existindo unha posible solución positiva, esta non se consiga.

dimecres, 15 de maig del 2013

A Historia en Imaxes de Santa Comba,a un clic (2013)

-A historia en imaxes de Santa Comba, a un clic-
A web santacombanamemoria.es recrea a historia do concello a través de fotografías de veciños // O impulsor do proxecto, José María Suárez Mariño, sinalou que consta de máis de 5.000 imaxes

Xogos deportivos en Santa Comba (anos 70) .Entrevista José Mª Suárez Mariño, www.santacombanamemoria.es

Os veciños de Santa Comba xa poden coñecer a través de imaxes a súa historia grazas á web www.santacombanamemoria.es que recrea, a través de máis de 5.000 fotografías, a historia deste concello.

A iniciativa, deuna a coñecer en Radio Obradoiro, José maría Suárez Mariño, traballador do consistorio e impulsor dun proxecto que naceu cara o ano 2005. "En Santa Comba, a comezos do de 2000 publicarase un libro sobre a historia do concello, pero faltaba escoitar as historias familiares que se escoitaban na casa sobre o fútbol, a mina, a emigración, etc."

Así, realizouse un intenso traballo de recompilación que consistiu en ir casa por casa recollendo imaxes dos álbumes persoais dos veciños. "Ao principio a xente era un tanto reacia a ceder as súas fotografías familiares para que foran escaneadas, pero finalmente conseguimos a participación de máis de 200 persoas".
Durante esa fase, "recollemos todo o que tiña que ver coa vida do concello. En total, unhas 7.000 fotografías das que seleccionamos 4.000 que houbo que identificar"

O proxecto de dixitalización non tivo ningún custe económico, pero si o tivo a realización de plotters para que estas imaxes foran levadas a unha exitosa exposición no Museo Terra do Xallas. Agora, toda esa documentación fotográfica está dispoñible na internet grazas á web creada por José Luis Varela, integrante do programa de voluntariado dixital da Axencia para a Modernización de Galicia.

A páxina recolle a evolución da automoción no concello, a historia dos clubes deportivos, as festas, a emigración ou imaxes, por exemplo, da antiga igrexa románica, xa desaparecida. "Grazas a esas fotografías do templo poidemos realizar unha maqueta que pode visitarse no Museo Terra do Xallas e incluso descubrimos que veciños gardaron na súa casa parte do retablo que ía ser queimado".

Actualmente o proxecto segue medrando coa recompilación das viñetas e caricaturas do médico e debuxante Antonio Tomé 'Atomé' e coa realización de fotografías das igrexas do concello.



dissabte, 11 de maig del 2013

Cantares Gallecs (2013)

CANTARES GALLECS.

Has de cantar, Has de cantar,meniña gaitera; menina gaitera; has de cantar, has de cantar, que me morro de pena. que em morro de pena.

Canta, meniña, Canta, menina,na beira da fonte; na Beira dóna fonte;canta,daréiche canta, daréiche boliños do pote. boliños do pot.

Canta, meniña, Canta, menina,con brando compás, amb cobrant compàs,daréiche unha proia daréiche unha proia da pedra do lar. dóna pedra do lar.
Papiñas con leite Papiñas amb Leite tamén che daréi; tamen che daréi;
sopiñas con viño, sopiñas amb Treviño, torrexas con mel. torrexas amb mel.
Patacas asadas Nyàmeres rostides con sal e vinagre, amb sal i vinagre,
que saben a noces. que saben a noces.

¡Que ricas que saben! Que riques que saben! ¡Que feira, rapaza, Que feira, rapaza,si cantas faremos...! si cantes faremos ...! Festiña por fora, Festina per fora, festiña por dentro. Festina per dins.

Canta, si queres, Canta, si queres,rapaza do demo; rapaza do demo;
canta, si queres; canta, si queres;daréiche un mantelo. daréiche 1 mantelo.

Canta, si queres, Canta, si queres,na lengua que eu falo. na llengua que eu falo.che un refaixo. Daréiche 1 refaixo.

Co son da gaitiña, Co són dóna gaitiña,co son da pandeira, col són dóna pandeira, che pido que cantes, che demano que cantis, rapaza morena. rapaza bruna.

Co son da gaitiña, Co són dóna gaitiña,co son do tambor, col són do tambor, che pido que cantes, che demano que cantis, meniña, por Dios. Menina, per Déu.



diumenge, 5 de maig del 2013

A fadista Maria do Ceo recala hoxe no Auditorio de Cangas.

Recén chegada dunha xira por Alemaña, a fadista María do Ceo recala hoxe (19.00 horas) no Auditorio de Cangas nun concerto gratuito para repasar o repertorio colleitado en 20 anos de traballo e 10 discos editados.

O último, "Fado con outro acento", ven a testemuñar ese percorrido da artista desde Porto, donde naceu, ata Galicia, onde reside. Dela din que é fado en estado puro e actualmente está considerada unha fadista tradicional.


Con Merkel apretando e vostede de fados por aí? Como lle foi?

Pois a verdade é que moi ben. Hai moito español emigrante, pero os alemáns foron maioritarios nos meus concertos. O fado é internacional, más aínda desde que foi declarado Patrimonio Inmaterial da Humanidade, que axuda a difundilo máis. Imaxínate aos alemáns cantando "Cheira ben, cheira a Lisboa".

No Morrazo haberá menos distancia coa língua.

Eu son fusión entre o portugués e o galego, lamento e dozura que lle gusta ao público. En Cangas interpretarei temas da miña carreira como fadista, pero tamén algún en castelán, e mesmo estrenarei un da banda sonora da película "Años después", con poemas de Armando González. E, claro, incidirei nas cancións de "Fado con outro acento", editado en maio e reivindicativo do camiño que percorre o fado desde Porto, onde nacín, ata Galicia, onde resido..

Malos tempos para a lírica..

Malísimos. Os artistas temos que pensarnos moito se gravar un disco ou non, ou se facer xiras, porque o mercado está como está. En décadas pasadas facíase unha xira e ao rematar gravabas o disco. Logo xa tiñas que gravar o disco para convencelos de que te contrataran. - agora xa é unha aventura case imposible, porque os poucos discos que se venden non dan para gastos. Antes de sacar un pé para fóra tes que ver moi ben se chove..



divendres, 3 de maig del 2013

Des de la seva creació les Caixes d'Estalvi,lligades a l'entorn local.

Des de la seva creació les caixes d'estalvi van estar molt lligades a l'entorn local i regional.

De fet, la seva expansió extrarregional ha estat un fenomen recento El sistema gallee de caixes va adquirir característiques propíes com a conseqüencía del seu precoc desenvolupament,dins un context darreriment econòmíc i manca d'urbanització.

Una primera conclusió és que, historicament, Galícia es troba més a prop de la mitjana espanyola des d'un punt de vista de I'estalvi, que no pas del creixement. Les trameses d'emigrants van tenir un paper clau dins d'aquesta caracterització de Galícia com a placa de passiu.

En els anys d'entreguerres, es van produir transforrnacions importants al sistema financer gallee. Les caixes van contribuir a I'establiment d'un regim d'assegurances socials oblígatoríes,mitjancant la Caixa Gallega de Previsió Social.

L'impacte envers el sector famílies va ésser notable. La seva importancia actual és el resultat d'un llarg procés que, malgrat . I'intervencionisme franquista, ha permes a aquestes institucions aconseguir la maduresa orgánica definitiva.

La desregularització del sistema financer, a I'últim quart del segle xx,va afavorir a Galícia la concentració d'entitats i l'expansió extrarregional.

dijous, 2 de maig del 2013

A situación legal da Lingua galega muda e se transforma de xeito.


- A Constitución recoñece ao galego como lingua oficial de Galiza; é unha cooficialidade asimétrica pois respecto do castelán temos deberes e dereito fronte ás outras linguas españolas das que só temos dereitos.

- O estatuto de Autonomía confirma o estipulado na Constitución e establece os deberes dos poderes públicos con respecto á lingua, sendo o galego a lingua propia de Galiza.

- A Lei de Normalización Lingüística conseguer a incorporación do galego, por exemplo, de xeito definitivo ao ensino e marca o camiño para outros moitos ámbitos.

- O Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega de 2007 aprobado por unanimidade no Parlamento Galego establece medidas para estender o uso do galego a todos os sectores da poboación.

- O Decreto 124/2007 de 28 de xuño regula a presenza do galego no ensino.

- En 1992, no marco europeo, o Parlamento de Estrasburgo aprobou a Carta europea das linguas rexionais e minoritarias, que ampara os dereitos de linguas como o galego. O goberno español ratificou os acordos da carta en 2001.

A presenza do galego na sociedade galega neste período modificouse de xeito substancial. A presenza da nosa lingua en ámbitos de uso que lle eran alleos é considerable (política, ensino, timidamente nos medios de comunicación, literatura, mundo da cultura) aínda que hai outros lle seguen vedados ou a súa presenza é escasa ou pouco representativa (igrexa, xustiza, medios de comunicación,…)

O proceso de normalización non está rematado e a situación da lingua galega sendo a maioritaria dos galegos e galegas continúa a ser minorizada polo que podemos concluír que a mellora das actitudes cara á lingua non mudou substancialmente os efectos do conflito lingüístico.

dimarts, 30 d’abril del 2013

Docentes con Cátedra na USC triplica a das súas compañeiras.

-Docentes con cátedra na USC triplica a das súas compañeiras-


*O 21% dos profesores acada o máximo nivel // Entre as mulleres só o consegue o 6,53% // Elas son maioría por debaixo dos 35 anos e minoría nos demais tramos de idade

*Hai xa máis dun cuarto de século que as mulleres son maioría nas aulas universitarias españolas. As mozas inician en maior proporción estudos superiores e acadan tamén maiores taxas de éxito, pero fan en menor medida teses de doutoramento.

*Pero a maior fenda dáse no máximo nivel académico: na Universidade de Santiago de Compostela (USC), o 21% dos seus profesores chegan a ser catedráticos, unha proporción que cae ao 6,53% entre as profesoras, segundo recolle a actualización do diagnóstico de igualdade da USC, realizado pola Oficina de Igualdade de Xénero da institución.

*Ou visto doutro xeito: mentres máis de 3 de cada 10 homes maiores de 51 anos (32,7%) ocupan unha cátedra, entre as mulleres da mesa idade só o conseguen o 14,46%.



dimarts, 23 d’abril del 2013

Portugués do Portugal ou Portugués do Brasil

Língua galega é o nome oficial no Reino da Espanha, na União Europeia e na UNESCO do idioma natural da Comunidade Autónoma da Galiza1 2 3 4 5 . Esta língua é falada na Galiza, bem como em zonas de fronteira das comunidades autónomas das Astúrias e de Castela-Leão e nas comunidades de galegos emigrantes, como na Argentina, Cuba e no Uruguai, com mais de três milhões de emigrantes galegos nestes países.

Ha quem lhe chama, "de uma perspectiva estrutural, o português da Galiza ou o co-dialecto galego do português"6 , da mesma forma que se fala de "português de Portugal" ou "português do Brasil". Perceba que para casos antigos é provável que já haja uma discussão acontecendo na página de discussão de um dos artigos.
O galego-português formou-se a partir do século IX, na antiga província romana da Gallæcia,7 como resultado da assimilação do latim vulgar falado pelos conquistadores romanos a partir do século II d.C. Incorporou também léxico de origens pré-celta, celta, basca, germânica, provençal.

O galego esteve depois sujeito à influência do castelhano não somente léxico (incluindo arabismos, léxico ameríndia, e empréstimos linguísticos modernos), mas também certos traços fonéticos, assim como a ortografia oficial actual.

Escrevendo em galego, por exemplo, o rei castelhano Afonso X o Sábio, as suas "Cantigas de Santa Maria". A sua importância foi tal que se considera a segunda literatura durante a Idade Média só depois do Occitano.Recentemente foi achado o documento mais antigo escrito dentro da actual Comunidade Autónoma que se conserva, o qual data de 1228; trata-se do Foro do bõ burgo do Castro Caldelas outorgado por Afonso IX em Abril de dito ano ao município de Allariz (Galiza, Espanha).



diumenge, 21 d’abril del 2013

Les serps contra Sant Jordi.Identitat gallega a Catalunya (2013)

-Les serps contra sant Jordi. Identitat gallega a Catalunya-

*Els immigrants gallecs,malgrat la seva adaptació,experimenten profundes diferencies en relació amb els catalans; la funció de les institucions, catalanes i gallegues,a Catalunya pot ser vista com ambivalent perquè a possible la integració perb, a la vegada, possibilita una certa marginalitat en enfortir els elements amentals de la identitat de I'immigrant.

*El títol de l'article respon al fet que les serps són un dels simbols de I'autbcton gallec.Ikdduccih:Josep Martí Galician immigrants, despite their adaptation, experience profound differences from Catalans. The function of Catalan and Galician institutions in Catalonia may be seen as ambivalent,because they make
integration possible, but also encourage a certain marginality by strengthening the fundamental elements
of immigrant identity.

The article's title depends on the fact that snakes are one of the symbols of Galician autonomy.

*Una llegenda diu que les serps tractaren d'impedir l'tmtrada del cos de sant Jaume a Galicia quan el duien els seus deixebles; una altra diu que les serps es van oposar a l'entrada de Sant Jaume quan venia a predicar 1'Evangeli a Galicia;una tercera diu que quan els deixebles arribaren amb el cos de l'apbstol a la costa, entraren en un palau que era de la reina Lupa a qui varen demanar que els deixés dipositar-10.

* Ella els va manar que parlessin amb el sacerdot d'Ara Solis i amb el governador de Duyo o Dumio, Filotro qui els féu perseguir. A la persecució, els cristians van haver de travessar el pont d'Ons que,
rere el seu pas, s'esfondra, tot alliberant-10s de l'amenaca dels seus perseguidors.
*E1s seus bous salvatges que anaren mansament al jou, sota l'admiració dels criats del palau.PL no ser que algú les mati violentament, les serps a Galicia no es moren. Sant Jaume representa la invasió d'allb que és fora a Galicia; Sant Andreu és la tradició. Sant Jaume representa l'oficial
 l'ortodbxia, i sant Andreu tot el que sobreviu amagat.

diumenge, 14 d’abril del 2013

Gra en Lingua e Literatua Galegas (2013)

-Grao en Lingua e Literatura Galegas-


O Grao en Lingua e Literatura Galegas ten como obxectivo que os seus estudantes adquiran unha formación completa en lingua galega (coñecemento e descrición do sistema lingüístico, das súas variedades históricas, espaciais, sociais e contextuais e da súa situación sociolingüística) e en literatura galega (coñecemento dos movementos, autores e obras que a conforman).

O núcleo da titulación está constituído polo Maior en Lingua e Literatura Galegas, que está formado por 20 materias de 6 créditos agrupadas nos seguintes módulos:

Introdución ao estudo da lingua e a literatura galegas

Lingüística galega.Gramática galega.Variación, cambio lingüístico e metodoloxía.Literatura galega

Por outra parte, o Módulo de Formación Básica, ademais de homoxeneizar o nivel inicial de lingua galega e de proporcionar unha formación básica nunha segunda e nunha terceira lingua, está concibido para proporcionar os coñecementos e as ferramentas metodolóxicas necesarios para abordar, en xeral, o estudo das linguas e das literaturas.

Finalmente, a través dos Módulos Complementario e Optativo os estudantes poderán adquirir unha formación de nivel básico ou medio nunha segunda e mesmo nunha terceira lingua e a súa literatura, en Lingüística Xeral, en Teoría da Literatura ou en Filoloxía Románica, ou ben combinar a formación inicial nunha destas disciplinas coa profundización nos contidos estudados no Maior.



dissabte, 13 d’abril del 2013

"55 mentiras sobre a Lingua galega"

La Federación de Sociedades Gallegas y la Biblioteca Gallega de Buenos Aires, invitan a la presentación del libro “55 mentiras sobre a lingua galega”, el próximo viernes 5 de febrero, desde las 19, en la sede de la institución, ubicada en Chacabuco 955, de la Ciudad Autónoma de Buenos Aires.


La publicación, coordinada por el profesor de la Universidad de Vigo, Xosé-Henrique Costas, miembro de la plataforma de defensa y promoción de la lengua gallega ProLingua (fundada por el escritor Xavier DoCampo), se presentará aquí y de manera simultánea en más de medio centenar de ciudades de Galicia, España y el resto del mundo.
En la oportunidad, participarán la reconocida escritora argentino-gallega María Rosa Lojo, y la compostelana María Rosa Iglesias, quién brindará su testimonio sobre como fue perseguido el galego bajo la dictadura franquista.
El acto, además de desarrollarse en las instalaciones de la Federación (entidad que siempre defendió y mantuvo inalterable su compromiso con el idioma), se cumplirá en ciudades gallegas como A Coruña, Celanova, O Grove, Padrón, Allariz, Cangas, Lugo, Ferrol, Pontevedra, Ribadeo, Verín, Vigo, Vilagarcía, entre otras.
También se hará lo propio a lo largo y ancho del Estado español (en Madrid, Barcelona, Ponferrada, Guipúzcoa y Extremadura), así como a nivel internacional, en ciudades tales como Bruselas, Lisboa, Londres, Copenhague, New York, París, Sarajevo, Buenos Aires, y otros destinos en donde haya un gallego que defienda su lengua.

Con esta publicación, ProLingua tiene por objetivo ofrecer un análisis de los prejuicios mas comunes que difunden los negacionistas del idioma, buscando desmontar por completo las principales falacias que con el correr de la historia se vienen vertiendo sobre la lengua gallega.

Por esa razón, indican que este texto aparece como una reacción organizada, limpia y contundente contra las múltiples difamaciones de aquellos que, por complejos, mezquindad o ambas cosas, solo buscan la destrucción de la lengua propia de Galicia, el gallego.



divendres, 12 d’abril del 2013

Súbditos,pao e cenoria

Súbditos, pao e cenoria


A primeira vítima dunha guerra é sempre a verdade, di o vello adagio. Sen pretendelo, atopámonos librando unha no bando liliputiense, parapetados trala trincheira asediada tódolos Venres a golpe de Real Decreto ou a base de inxeccións masivas de liquidez do erario público ao gran buraco negro-bancario que multiplica, polo momento e ¡ata por oito!, a partida dos orzamentos do goberno central reservada á Sanidade.

divendres, 5 d’abril del 2013

A Concelleira de Facenda e Orzamentos presentou a liquidación.

A concelleira de Facenda e Orzamentos, Cecilia Sierra, presentou a liquidación do orzamento de 2012, que deixa un remanente positivo de case 1,9 millóns de euros e un nivel de endebedamento que se sitúa en nun mínimo "histórico" de 60,5 millóns de euros. O exercicio pechouse un resultado orzamentario positivo de case 17,7 millóns de euros.

Cecilia Sierra salientou o dato do remanente positivo de 1.890.310 euros, fronte aos -1.401.112 euros de 2012, o que supón unha mellora de 3.291.422 euros. "Esta é unha cifra relevante porque nos indica que o Concello ten a liquidez adecuada ao longo de todo o ano", indicou. Ademais, permitirá ao Goberno municipal contemplar a posibilidade de modificar o Plan de Axuste para destinar este remanente positivo a investimentos. Esta posibilidade dependerá da aclaración da Lei de Estabilidade Orzamentaria do Estado, que inicialmente prevía que este remanente se destinara a amortizar débeda.
Esta mellora no remanente atribuíuna a edil á provisión realista de ingresos e gastos realizada nos orzamentos, á diminución da cifra pendente de cobro (de 49.168.068 euros de 2011 a 35.768.995 euros en 2012), á redución da débeda comercial con acredores e provedores (de 23.957.295 a 12.734.000 euros) e ao aumento dos fondos líquidos a 31 de decembro de 2012 (de 10.565.704 a 15.875.098 euros).
O incremento do remanente tradúcese no aumento da liquidez inmediata das arcas municipais. Neste sentido, Cecilia Sierra referiuse ao "récord histórico" que supón pasar dun ratio de liquidez inmediata de 0,34 do exercicio precedente a 0,91 e do indicador de solvencia a curto prazo do 1,73 ao 2,95. "Estes datos son satisfactorios porque nos permiten afrontar exercicios futuros con máis tranquilidade e cumprir os obxectivos de estabilidade", apuntou.
Respecto ao resultado orzamentario, este foi positivo en 17.663.174 euros, fronte aos 6.013.631 euros de 2011, o que supón un incremento de 11.649.543 euros. Este dato favorable deriva, fundamentalmente, de que os dereitos recoñecidos superaron as previsións iniciais de ingresos. A concelleira recordou que nos orzamentos de 2012 se aplicara un criterio de "prudencia", non orzamentando os dereitos sobre os que non se tivera a seguridade do cobro. "Esta posición prudente viuse logo reforzada por unha mellora da xestión de ingresos e gastos e por unha xestión política de consecución de subvencións e ingresos extra", explicou.
De "histórico" cualificou tamén a edil a redución do nivel de endebedamento analizando os últimos exercicios dende 2007. Así, a 31 de decembro de 2012, a cifra de endebedamento quedou nos 60.535.557 euros, fronte aos 63.866.288 euros do exercicio 2011. Lembrou que esta redución se produce malia a ter recorrido ao crédito ICO para o pago a provedores.
Esta cifra tradúcese tamén na diminución do volume de endebedamento por habitante ata os 632,75 euros. A nivel comparativo, explicou que este volume era de 670,82 euros en 2011, de 723,12 euros en 2007 e de 697,58 euros en 2010. Destacou a propósito da débeda que, ata febreiro, o actual Goberno municipal amortizou 15.166.868 euros.
Cecilia Sierra ofreceu tamén outros indicadores da liquidación do orzamento de 2012, como o grao de execución de gastos, que pasou do 68,51% do exercicio anterior ao 72,15%, cunha mellora do 3,64%. En canto á realización dos pagos, pasouse do 74,77% ao 85,30%. Tamén a propósito dos pagos, resaltou que o período medio de pago a provedores pasou dos 142,77 en 2011 aos 73,84 días.
Finalmente, a concelleira referiuse á estabilidade orzamentaria, que quedou en 16.253.780 euros. Sobre esta cuestión, destacou fundamentalmente a tendencia ao mantemento deste parámetro positivo, resolvendo a tendencia de "dentes de serra" rexistrada nos últimos exercicios. Esta melloría tamén se reflicte na autonomía fiscal.





dilluns, 1 d’abril del 2013

Galicia estremeira ou Galicia irredenta

Galicia estremeira ou Galiza irredenta é a denominación que reciben todos aqueles territorios galegofalantes, que na actualidade se atopan fóra das fronteiras de Galicia, baixo a administración de Castela e León e Asturias.

 Vencellados lingüística, cultural e tradicionalmente a Galicia, existe neles e arredor deles, a reivindicación histórica de pertenza á cultura galega e nalgúns casos de incorporación ou reincorporación na propia Galicia[.


Concepto e termo. Xeografía.Terra Eo-Navia.As Portelas e Calabor.O Bierzo

Historia. O Bierzo (1486).As Portelas e Calabor (1789).Eo-Navia (século XII).

Linguagalega:Peculiaridades,Autores en galegos na Faixa leste,Reivindicación,Controversia

Ligazóns externas

O concepto e termo O termo irredenta, que é o máis amplamente estendido, fai referencia, segundo o dicionario da Real Academia Galega, a aquilo que está sen redimir, aplicado en particular ao territorio que, por razóns étnicas ou históricas unha nación quere anexionar.

De xeito máis minoritario, este territorio tamén recibe o nome de Faixa oriental, Faixa Leste, Galiza exterior, Galiza oriental, Galiza Leste ou Galiza non autonómica.

Xeografía: Mapa do dominio lingüistico galego ou galego-portugués nos 19 concellos da Terra Eo-Navia. Ibias (1), Degaña (2), Allande (3), Grandas de Salime (4), Pezós (5), San Martín de Ozcos (6), Santalla de Ozcos (7), Eilao (8), Vilanova de Ozcos (9), Taramundi (10), Santiso de Abres (11), A Veiga (12), Boal (13), Villaión (14), Navia (15), Coaña (16), El Franco (17), Tapia (18) e Castropol (19).

A Galicia estremeira ou irredenta é un territorio en forma de franxa, de aproximadamente 175 quilómetros de longo e de 15 a 30 de anchura, situada polas terras máis occidentais das actuais provincias de León e Zamora, na Comunidade autónoma de Castela e León, así como os concellos máis occidentais do Principado de Asturias, situados entre a ría de Ribadeo e o río Frexulfe (próximo ao río Navia). A pesar das diferenzas administrativas entre as diversas zonas desta longa franxa, todas teñen en común unha lingua e por tanto en boa parte unha cultura que comparten aínda hoxe coa Galicia autonómica.

Tradicionalmente vénse dividindo ou agrupando estes territorios en tres partes: Eo-Navia, Bierzo e Portelas / Seabra. Se ben, recentemente apareceu unha nova proposta de comarcalización destes territorios por parte dunha organización política[ que divide estes territorios en cinco comarcas: Terra do Navia-Eo, Val do Ibias, o Bierzo, A Cabreira e a Seabra. Analizamos aquí as diferentes comarcas atendendo á primeira división por ser a máis estendida e coñecida

dissabte, 30 de març del 2013

A Xunta de Galícia vén de publicitar unha Campaña.

La campaña: "O galego, chave para os teus negocios no mundo"

 Na que aparentemente fai unha aposta pola lusofonía pero que en realidade é só unha campaña de autopromoción e lavado de cara da propia Xunta. Explicaranse as razóns de por que isto é así fundamentándose en tres bases. A primeira consiste en que calquera acción política aillada e de pouca profundidade é tamén completamente inútil agás que como neste caso só se pretenda dar unha pátina propagandística de galeguismo a unha Xunta profundamente anti-galega.

 A segunda pasa por analizar a evidencia da repulsión a toda aproximación galego-portuguesa. A terceira consiste en tomar en conta cal é a realidade da normalización do comercio e a empresa en Galicia.Os asinantes da iniciativa son a Xunta e a FEGAPE (Federación Gallega de Parques Empresariales), unha entidade que mantén un web e unha revista exclusivamente en castelán (esta última ademais, parece un boletín propagandístico do PP, basta con botarlle un ollos ás portadas) .

Sospeitosamente dúas semanas antes da campaña aparece a primeira anotación en galego no seu portal. Isto fainos recordar o caso do semanario 'Terras de Santiago', unha publicación do grupo ao que pertence 'El Correo Gallego' que asinou un acordo coa SXPL asegurando un incremento da presenza do galego nesa publicación. Foi certo... durante un mes. Pasados os efectos do anuncio co que a SXPL se colgaba unha medalla no avance da normalización, 'Terras de Santiago' volvía aos niveis de uso do galego anteriores.

Eu estou por apostar que sen tardar moito o web da FEGAPE volverá ao rego da exclusividade do castelán. Daquela comprobaremos o que xa se enxerga hoxe con completa claridade: a absoluta inutilidade e ineficacia da campaña da Xunta.

A campaña 'O galego, chave para os teus negocios no mundo' non se substenta en ningunha outra actuación. Pretendidamente é unha man aberta á lusofonía... pero onde están as medidas da Xunta de achegamento á lingua irmá? Onde se promocionou o ensino do portugués? Hai unha chea de profesores de ensino medio preparados para impartilo pero o portugués fica prácticamente excluído dos plans de estudo. En Estremadura hai 10.000 estudantes de portugués, promociónase o seu estudo mesmo con anuncios insitucionais, poténcianse programas educativos que se emiten na televisión autonómica,... Aquí non vimos nada diso.

Pola contra, en Galicia vivimos de costas a Portugal e sobre todo de costas ao portugués. Ensínasenos a desprezalo e minusvaloralo. Aprendéronos que cando imos á feira a Valença, debemos falar en español pois Valença fica fóra de España. Trátase dun programa ideolóxico que nos destrúe como galegos pero que é coherente co centralismo que defende a imposición do español ou o que é o mesmo, a aniquilación do galego.

A hipocrisía da Xunta non ten cancelas. Como se pode pretender galeguizar o comercio exterior cando só se deron pasos atrás no comercio en Galicia? O goberno desta lexislatura aprobou a Lei do Comercio Interior sen incluir ningunha disposición para a normalización. Isto é unha clara porta pechada para a promoción do uso do galego.

En Cataluña garántese que o consumidor ten dereito a recibir toda a información sobre o consumo en catalán, as cartas dos restaurantes deben estar en catalán, as empresas subvencionadas deben usar o catalán na rotulación e anuncios. Tamén deben estar en catalán os anuncios de restricción de venda de bebidas alcohólicas, os dos centros de bronceado, das tintorerías, das axencias de viaxes, as facturas dos servizos a domicilio,... Alén disto a Confederació de Comerç de Catalunya mantén un programa, 'Oberts al catalá', que promociona o comercio en catalán con campañas, convenios, guías, códigos de boas prácticas,... Algo semellante á iniciativa 'Abertos ao galego' que A Mesa está intentando poñer en marcha... sen que en ningún momento a Xunta dera o paso para apoiar e tutelar a iniciativa.

Temos pois un goberno que non apoia as iniciativas normalizadoras no comercio interior, non establece leis que apoien este tipo de medidas, non xestiona proxectos de ensino do portugués, reduce e estigmatiza o ensino en galego, non programa actividades de achegamento á lusofonía. Entón, que sentido ten a campaña 'O galego, chave para os teus negocios no mundo'?



Seguramente estes días chegarán aos parques empresariais os 1500 carteis e os 10.000 folletos da campaña e nun par de semanas, se non antes, estarán nas papeleiras das oficinas deses mesmos parques empresariais. O obxectivo está cumprido: preséntase ante a opinión pública a un goberno como defensor da lingua galega cando en realidade é o seu maior cancro.

dissabte, 23 de març del 2013

Fenomen Editorial lligat a l'Elecció del nou Papa (2013)

El Papa Francesc I a la Plaça de Sant Pere davant d'una bandera argentina en la seva missa inaugural, dimarts. El telèfon d'Ediciones B treu fum des de fa deu dies. Pràcticament des de la mateixa hora que lafumata blanca sortia de la xemeneia del Vaticà i el Papa Francesc I s'atansava a la balconada de la Plaça de Sant Pere. L'elecció del nou Pontífex ha suposat una revolució per a aquest segell amb seu a Madrid i Barcelona que, de pura carambola, té els drets mundials de l'únic llibre-entrevista autoritzat del líder religiós.

El 2009 dos periodistes d'informació religiosa, Sergio Rubin i Francesca Ambrogetti, van proposar a la casa argentina d'Ediciones B (que té sis oficines a Amèrica Llatina) escriure un llibre sobre un cardenal que aleshores ja era molt popular a Buenos Aires, Jorge Bergoglio, a partir de converses amb ell mateix. El capellà era conegut perquè, podent viure en un palau i amb tots els privilegis, vivia en un pis de 30 m entre els pobres i, a més, s'airejava la seva mala relació amb el president Néstor Kirchner.

Bergoglio no va defugir cap tema espinós -la dictadura, el celibat, la fe, la vocació, els escàndols sexuals- i va donar el vistiplau al document abans que es publiqués. El títol va ser El jesuita i va vendre el 2010 la xifra gens menyspreable de 6.000 exemplars. Tres anys després, els zeros es multipliquen. En un temps rècord, Ediciones B ha reeditat el llibre -només ha canviat el títol, El Papa Francisco , però no ha tocat ni els argentinismes ni el pròleg del rabí Abraham Skorka- i n'ha llançat al mercat espanyol i llatinoamericà 150.000 exemplars en castellà. Una setmana després del nomenament, el llibre ja era a les botigues. El 10 d'abril en sortirà l'edició en català, però a Itàlia -la primera traducció del castellà- ja podria estar disponible per Setmana Santa.

"Pensàvem que la possibilitat que fos escollit era remota - assegura el director editorial d'Ediciones B, Ernest Folch-. De fet, hores abans que sortís el nou papa, hi havia gent que tenia textos de l'Angelo Scola, que era el gran favorit, i s'estaven movent editorialment. Ni un sobre Bergoglio". La premsa argentina tampoc no tenia fe en el seu candidat. Però la cúria va escollir el primer papa llatinoamericà i jesuïta, i "es va desencadenar el tsunami", resumeix Folch. A més de reeditar el llibre simultàniament en set països (Espanya, Argentina, Mèxic, Colòmbia, Xile, Uruguai i Veneçuela), Ediciones B ha hagut d'atendre les peticions de tot el món per vendre els drets internacionals.

L'allau va ser tan gran que van haver de delegar les gestions a l'agència barcelonina International Editors, que han subhastat els drets als principals països del món. A països com Polònia fins a 17 editors s'hi van interessar. El Papa Francisco haurà sigut una de les grans subhastes mundials en països com els Estats Units (Putnam-Penguin), França (Flammarion), Alemanya (Herder), Anglaterra (Hodder), Brasil (Record) i Portugal (Paulinas), i per descomptat a Itàlia (Salani), que va ser el primer país a reaccionar. Per ara, l'han venut en 21 països. En alguns llocs, les tirades són tan espectaculars que arriben al mig milió d'exemplars. I això s'haurà aconseguit només en tres setmanes o quatre. "Calculem que en aquest temps s'hauran posat en circulació a tot el món un milió d'exemplars del llibre", diu.

"No ens hem aturat a recomptar què suposarà per a l'editorial -assegura Folch-. Ara hi ha molts exemplars en circulació i els hem de vendre. Les primeres dades són molt bones a Espanya i l'Argentina, però no pretenem competir amb els fenòmens de ficció, que sempre són més gruixuts", explica. Sens dubte, l'oportunitat és immillorable i la velocitat de reacció, un plus. Per Ernest Folch, l'èxit demostra que l'estratègia d'Ediciones B de tenir sis oficines a l'Amèrica del Sud per fer continguts propis i localment interessants, i no només importar llibres d'Espanya, és l'encertada.